201 ve 304 paslanmaz çelik levhalar, östenitik paslanmaz çelikte en yaygın kullanılan kalitelerden ikisidir. Temel farkları kimyasal bileşimlerinde (nikel ve krom içeriği) yatmaktadır; bu da korozyon direnci, mekanik özellikler, maliyet ve uygulama senaryolarında belirgin farklılıklara yol açmaktadır. Aşağıda detaylı bir karşılaştırma yer almaktadır:
1. Temel Fark: Kimyasal Bileşim
Nikel (Ni) ve krom (Cr), paslanmaz çeliğin korozyon direncinde kilit elementlerdir. İçeriklerindeki fark, iki kalite arasındaki temel ayrımı oluşturur:
| Seviye | Krom (Cr) İçeriği | Nikel (Ni) İçeriği | Manganez (Mn) İçeriği | Karbon (C) İçeriği | Yerine Geçme Özelliği |
|---|---|---|---|---|---|
| 201 Paslanmaz Çelik | %16–%18 | %3,5–%5,5 | %5,5–%7,5 | ≤0,15% | Maliyet düşürme amacıyla nikelin bir kısmının yerine yüksek oranda manganez kullanılıyor. |
| 304 Paslanmaz Çelik | %18–%20 | %8–%10,5 | ≤%2 | ≤0,08% | Yüksek nikel ve krom içeriği, manganez ikamesi yok. |
2. Temel Performans Farklılıkları
(1) Korozyon Direnci
- 201 Paslanmaz Çelik: Zayıf korozyon direnci. Sadece kuru iç mekan ortamlarına veya hafif nemli koşullara dayanabilir. Özellikle kaynak yerlerinde, kıyı bölgelerinde, asit-alkali veya yüksek tuz buharı ortamlarında paslanmaya eğilimlidir.
- 304 Paslanmaz Çelik: Mükemmel korozyon direnci. Neme, zayıf asitlere ve alkalilere ve dış mekan yağmuruna dayanıklıdır. Gıda sınıfı ve sivil uygulamalar için ana tercihtir ve günlük paslanmaya karşı koruma gereksinimlerini karşılar.
(2) Mekanik Özellikler
- 201 Paslanmaz Çelik: Daha yüksek sertliğe ve biraz daha fazla mukavemete sahip, ancak süneklik ve tokluk açısından 304'e göre daha düşük performans gösterir. İşleme sırasında çatlama eğilimi gösterir ve bükme ve germe performansı zayıftır.
- 304 Paslanmaz Çelik: İyi süneklik ve tokluğa sahiptir, kolayca bükülür, şekillendirilir ve kaynaklanır. İşlemden sonra deformasyona veya çatlamaya eğilimli değildir, bu da onu karmaşık imalat senaryoları için uygun hale getirir.
(3) Yüksek Sıcaklık Direnci
- 201 Paslanmaz Çelik: Maksimum sıcaklık dayanımı yaklaşık 300℃'dir; bu sıcaklığın üzerinde oksidasyona ve deformasyona karşı hassastır.
- 304 Paslanmaz Çelik: Maksimum sıcaklık dayanımı yaklaşık 800℃'dir ve fırınlar ve su ısıtıcılarının iç tankları gibi orta ve yüksek sıcaklık ortamlarında kullanılabilir.
(4) Maliyet
- 201 Paslanmaz Çelik: Düşük nikel içeriği nedeniyle 304'e göre %30-50 daha ucuzdur ve bu da onu ekonomik bir paslanmaz çelik kalitesi haline getirir.
- 304 Paslanmaz Çelik: Daha yüksek maliyetli olup, inşaat ve gıda sınıfı uygulamalar için standart malzeme olarak kullanılmaktadır.
3. Uygulama Senaryosu Karşılaştırması
| 201 Paslanmaz Çelik Levha Uygulamaları | 304 Paslanmaz Çelik Levha Uygulamaları |
|---|---|
| Kuru iç mekan dekorasyonları (kapı çerçeveleri, raflar, reklam panoları) | Mutfak ekipmanları (lavabolar, mutfak gereçleri, dezenfeksiyon dolapları) |
| Yük taşımayan yapısal bileşenler, korkuluklar, hırsızlık önleyici ağlar | Gıda işleme ekipmanları, tıbbi cihazlar, içme suyu boruları |
| Düşük gereksinimli dış mekan çitleri (kıyı bölgeleri/yüksek korozyon riski olan alanlar hariç) | Dış cephe perde duvarları, balkon korkulukları, su ısıtıcı iç tankları |
| Geçici depolama rafları, el arabaları | Kimyasal kaplar, sıhhi tesisat malzemeleri, vakumlu termoslar |
4. Hızlı Tanımlama İpuçları
- Mıknatıs Adsorpsiyonu: 201, yüksek manganez içeriğine sahip olduğundan 304'e göre daha güçlü manyetizmaya sahiptir ve bu nedenle mıknatısa daha sıkı yapışır. 304 ise neredeyse hiç manyetizmaya sahip değildir veya zayıf manyetizmaya sahiptir.
- Görsel İnceleme: 201 numaralı malzeme daha mat bir yüzey parlaklığına sahiptir ve pas lekelerine daha yatkındır, oysa 304 numaralı malzeme daha parlak ve temiz bir yüzeye sahiptir ve uzun süreli kullanımdan sonra paslanması kolay değildir.
- Kimyasal Reaktif Testi: Paslanmaz çelik tanımlama sıvısı kullanın. Plakaya damlatıldığında, 201 hızla kırmızıya dönerken, 304 belirgin bir renk değişimi göstermez (yüksek doğruluk, yerinde test için uygundur).
Yayın tarihi: 18 Aralık 2025